محققان با بررسی ۸۵ مطالعه مختلف به این نتیجه رسیدن که باید بین دو نوع نشستن تمایز قائل بشیم

این تحقیق جدید نشون میده که “نشستن” با “نشستن” فرق داره و همه‌ی اونهایی که ما فکر می‌کردیم برای مغز مضر هستن، اینطور نیست. بیا با هم ببینیم این مطالعه چه نتیجه‌ای گرفته.

### 🧠 “نشستن فعال” در مقابل “نشستن غیرفعال”

محققان دانشگاه کوئینزلند استرالیا با بررسی ۸۵ مطالعه مختلف به این نتیجه رسیدن که باید بین دو نوع نشستن تمایز قائل بشیم:

| نوع نشستن | مثال‌ها | تأثیر بر سلامت مغز |
| :— | :— | :— |
| **فعال (Active Sitting)** | مطالعه کردن، بازی با ورق، کار با کامپیوتر، پازل، نواختن ساز | **مثبت** (تقویت حافظه و عملکرد اجرایی مغز) |
| **غیرفعال (Passive Sitting)** | تماشای تلویزیون، تماشای فیلم، اسکرول کردن بی‌هدف در شبکه‌های اجتماعی | **منفی** (افزایش ریسک زوال عقل و کاهش عملکرد شناختی) |

### 🤔 چرا این تفاوت وجود داره؟

دکتر پل گاردینر، محقق ارشد این مطالعه، توضیح میده که “نشستن فعال” مغز رو درگیر می‌کنه، در حالی که “نشستن غیرفعال” باعث میشه آدم هم از نظر فیزیکی و هم از نظر شناختی “عقب‌نشینی” کنه . وقتی داری کتاب می‌خونی یا یه بازی فکری انجام می‌دی، نورون‌های مغزت دارن کار می‌کنن، ارتباطات جدید شکل می‌گیره و حافظه تقویت می‌شه. ولی وقتی تلویزیون می‌بینی، مغزت عملاً در حالت “خلبان خودکار” قرار می‌گیره و تحریک چندانی دریافت نمی‌کنه.

### 📊 یافته‌های کلیدی مطالعه

– **ارتباط مثبت:** فعالیت‌های نشسته فعال “ارتباط مثبت قاطعی” با سلامت شناختی داشتن، به ویژه در حوزه‌های حافظه موقعیتی (Situational Memory) و حافظه فعال (Working Memory) .
– **ارتباط منفی:** نشستن غیرفعال به طور مداوم با پیامدهای شناختی منفی، از جمله افزایش خطر زوال عقل (Dementia) مرتبط بود .
– **اندازه اثر:** هرچند اندازه این اثرها “کوچک” بود، اما از نظر آماری معنادار و قابل توجه بودن .

### 💡 نتیجه‌گیری عملی برای زندگی روزمره

این تحقیق یه پیام خیلی کاربردی داره: به جای اینکه فقط به فکر “کمتر نشستن” باشیم، بهتره به **”کیفیت نشستن”** هم توجه کنیم. یعنی می‌تونیم با انتخاب‌های کوچیک روزمره، تأثیر زمان نشستنمون رو روی مغز تغییر بدیم.

به جای چند ساعت تماشای تلویزیون، می‌تونیم یه کتاب بخونیم، جدول حل کنیم، یه بازی فکری با دوستمون انجام بدیم یا با کامپیوتر کار کنیم. این فعالیت‌ها همون “نشستن فعال” هستن که می‌تونن به حفظ سلامت مغز در سنین بالاتر کمک کنن.

دکتر گاردینر پیشنهاد می‌کنه که “راهنمایی‌های سلامتی می‌تونه از ‘کمتر بنشینید’ به ‘فعالیت‌های ذهنی بیشتری در زمان نشستن انجام دهید’ تغییر کنه” . این رویکرد واقع‌بینانه‌تر و قابل دسترس‌تره.

لینک منبع